Ney'den gelen ulvi sesi dinleyin...       Gümüş ney
Gümüş Ney
Gumus Ney

 

 

          TASAVVUFÎ SANAT MÜZÎĞÎ

         Tasavvufî Sanat Müziği, daha çok burjuva sınıfının oluşturduğu tarikatlarda seslendirilen ve sözel olarak bu          tarîkatların inançları içeren bir müzik türü olup, tümüyle makamsaldır. Özellikle Mevlevilik,Halvetilik ve bu tarîkatın          kollarından olan Gülşenîlik gibi tarîkatlarda seslendirilmiş olan Tasavvufî Sanat Müziği, tümüyle Geleneksel Sanat          Müziği'nin özelliklerini gösterir înançsal bir türdür. Aynı zamanda geleneksel bir müzik türü olan Tasavvufî Halk          Müziği'ni belirleyen öğeleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

         1. Dizgesel Öğeler: Diğer geleneksel türlerde olduğu gibi,onyedili perde dizgesi kullanılır.

         2. Çalgısal öğeler: Eskiden, "Kadirîlik, Rıfaîlik, Bedevîlik, Şazelîlik, Sadilik gibi tarikatlarda sadece el ile vurulan          kudüm, zilsiz def, düblek" gibi çalgılar kullanmış olmasına karşın, günümüzde, yalnızca gösteri amaçlı varlığını          sürdürebilmiş rebab da, bu tür içinde kullanılan çalgılardandır. Günümüzde, hemen tüm Geleneksel Sanat Müziği          çalgıları kullanılmaktadır.Mevlevilikte, bu çalgıları çalan topluluğa mutrîb heyeti ya da mutrîban denilmiştir. Bunun          yanında, ney çalan topluluğun yöneticisine neyzenbaşı, kudüm çalanların yöneticisine de kudümzenbaşı denilmiş          olup, çok eskiden, söyleyenlere kavval ya da güyende denilirdi

         3. Ezgisel Öğeler: Geleneksel Sanat Müziği'nin aynıdır. Makamve seyir anlayışına uygun
         üretilmiştir.

         4. Ritimsel öğeler: Usüllü ya da usulsüz olabilir. Geleneksel Sanat Müziği gibi, usüllü ezgilerde, ezgi, usüle          bağımlıdır.

         5. Biçimsel Öğeler: Genel olarak, özgür biçimler dahil, büyük soluklu biçimler kullanılmıştır.

         6. Sözel Öğeler: İlgili akımın inancını yansıtır. Mevlevî tarîkatlannda sözler, ağırlıklı olarak Mevlana,
         Her tarikatın ayininde, değişik özellikler, dolayısıyla dans türleri bulunurdu. Örneğin, "bir kısmı ayakta zikrederlerdi.          Bu tür zikirler yarıya kadar eğilip-kalkmak, dik dururken belirli hareketlerle zıplamak, yahut da sağa sola dönme          suretiyle yapılır.Bir kurala bağımlı olarak yapılan bu tür zikirlere. Kıyam Zikri,denilirdi "Bir de el ele ya da kol kola          tutuşmak suretiyle ve bir halka oluşturarak yapılan zikirler vardı. Sağ ayağını fazlaca ileri, sol ayağını biraz geri          atmak ve bu hareketleri sürekli ilerleyerek dönmek yoluyla yapılırda Buna devran denilirdi Mevlevilikte ise, bu          ayine,Genel bir anlatımla mukabele' denilmiştir. Mukabele'de yapılan dansın adı sema'dır. Müzik eşliğinde yapılan          dans sonucu vecd'e gelerek Tanrısal aşka ulaşma şeklinde de tanımlaya
         bileceğimiz sema'nın temel öğeleri, aynı Tasavvufî Halk Müziği'nde yapılan semah'ta olduğu gibi,dans ve müziktir.          Mukabele sırasında semah yapılan yere semahane denilmiştir. Sema yapanlar ise semazen olarak adlandırılmıştır.

         Gerek mevlevilik, gerek önceden sözünü ettiğimiz diğer tarîkatlarda yapılan ve Tasavvufî Sanat Müziği olarak          adlandırdığımız temel türün alt türleri şunlardır:

         Tasavvufî Sanat Müziği Türleri

         1. Gülbang
         2. Durak
         3. Na't
         4. Taksim
         5. İlk Peşrev
         6. Ayîn-i şerîf
         7. Son Peşrev
         8. Son Yürüksemaî
         9. Sema  

         Gülbang: Tasavvufî Halk Müziği'nde açıkladığımız gülbang, Tasavvufî Sanat Müziği'nde de kullanılmıştır. Tümüyle          sözel, yani ezgisiz, ya da, usulsüz ezgiyle söylenir. Bir duadır. Mevlevî törenlerinde,gülbang sonunda "hu" çekilir.          Usulsüz ezgiyle seslendirildiği zaman Bir tür özelliği gösterir.

kamis
neyin tarihcesi
ney cesitleri
neydeki perdeler
ney bakimi
ney susleme
ney ve neyzen
ilahiler
gumusney atolye
rauf yekta bey
mehmet yekta bey
iletisim
tasavvuf sayfa2 >>>>
Gümüş Ney Telif Hakkı